Sivas’ın Unutulan Kabristanı: Garipler Mezarlığı

Neden “Garipler Mezarlığı” Deniliyordu? Eskiden Sivas’a ticaret yapmak, çalışmak veya yolculuk sırasında konaklamak için gelen insanlar hanlarda kalırdı. Gurbette bulunan ve kimsesi olmayan kişiler vefat ettiğinde ise bu mezarlığa defnedilirdi. Bu nedenle halk arasında buraya “Garipler Mezarlığı” adı verilmişti. Anadolu’nun birçok şehrinde benzer isimli mezarlıklar bulunsa da Sivas’taki Garipler Mezarlığı şehir merkezindeki konumuyla dikkat çekiyordu. Şehrin Tam Ortasındaydı Garipler Mezarlığı, günümüzdeki eski sebze hali ile Ziya Bey Kütüphanesi’nin bulunduğu geniş alanda yer alıyordu. Mezarlığın şehir merkezinde bulunmasının nedeni de buraya defnedilen kişilerin çoğunlukla hanlarda veya hastanelerde vefat eden gurbetçiler olmasıydı. Şehrin dışındaki mezarlıklara değil, ulaşımın kolay olduğu merkez bölgeye gömülüyorlardı. Önce Kütüphane Yapıldı Kaynaklarda yer alan bilgilere göre mezarlığın ilk bölümü 1904 yılında kaldırılarak yerine Ziya Bey Kütüphanesi inşa edildi. Daha sonraki yıllarda mezarlığın büyük kısmı kaldırıldı ve bölge sebze pazarı olarak kullanılmaya başlandı. Uzun yıllar halk arasında burası “Garipler Pazarı” olarak anıldı. Mezarlığın arka kısmında kurulan yoğurt ve ayran satış alanı ise halk arasında “Yoğurt Pazarı” adıyla biliniyordu. Yerine Hal Binası Yapıldı 1960’lı yıllarda günümüzdeki hal binasının yapılmasıyla birlikte Garipler Mezarlığı tamamen ortadan kaldırıldı. Mezarlıktan geriye herhangi bir mezar taşı ya da fiziki iz kalmadı. Ancak bölge uzun yıllar boyunca halk arasında eski adıyla anılmaya devam etti. Belediye tarafından yapılan hal binasına da “Garipler Hali” adının verilmesi, bu tarihi hafızanın tamamen kaybolmasını engelledi. Sivas’ın Kaybolan Tarihi Değerlerinden Biri Sivas’ta geçmişte bulunan Hatunlar Mezarlığı, Kılavuz Mezarlığı, Mütevelliler Mezarlığı ve Şeyhçoban Mezarlığı gibi birçok tarihi kabristan zamanla imar faaliyetleri nedeniyle kaldırıldı. Garipler Mezarlığı da bu kaybolan değerlerden biri olarak şehir tarihindeki yerini aldı. Günümüzde mezarlığın bulunduğu bölgede günlük hayat devam etse de eski Sivas’ı bilenler için Garipler Mezarlığı, şehrin unutulmayan hatıraları arasında yer alıyor