Altınyayla'dan Türk Halk Edebiyatına Uzanan Bir Ömür

ALTINYAYLA – Türk halk şiirinin Cumhuriyet dönemindeki önemli temsilcilerinden biri olan Âşık Talibi Coşkun, Sivas'ın yetiştirdiği en değerli halk ozanları arasında gösteriliyor. Asıl adı Hacı Bektaş Coşkun olan sanatçı, güçlü irtical yeteneği, etkileyici hafızası ve milli duyguları ön plana çıkaran şiirleriyle Türk halk edebiyatına önemli eserler kazandırdı. Sivas'ın Altınyayla (eski adıyla Tonus) ilçesinde dünyaya gelen Âşık Talibi Coşkun'un doğum yılı kaynaklarda 1898, 1900 veya 1904 olarak farklı şekillerde yer alıyor. Bölgede Karabağdatoğulları veya Hassükler olarak bilinen köklü bir aileye mensup olan Coşkun, küçük yaşlardan itibaren halk şiirine ve âşıklık geleneğine ilgi duydu. Küçük yaşlarda dinlediği halk ozanlarından etkilenerek saz ve söz geleneği içinde yetişti. Cumhuriyet'in ilanından sonra yazdığı milli şiirler ve destanlarla adını duyuran Âşık Talibi Coşkun, özellikle Cumhuriyet'in 10. yılı dolayısıyla kaleme aldığı eserlerle dönemin devlet yöneticilerinin takdirini kazandı. Yazdığı şiirlerde Cumhuriyet'e, vatana ve milletin birlik beraberliğine verdiği önemi güçlü bir dille yansıttı. Başarılı çalışmaları nedeniyle çeşitli takdirname ve madalyalarla ödüllendirildi. Âşık Talibi Coşkun'u döneminin diğer halk ozanlarından ayıran en önemli özelliklerinden biri güçlü doğaçlama kabiliyetiydi. Kendisine verilen herhangi bir konuda, anında hece ölçüsüne uygun, kafiyeli ve anlamlı dizeler oluşturabilmesi büyük hayranlık uyandırıyordu. Bu üstün yeteneği sayesinde katıldığı âşık meclislerinde ve kültürel etkinliklerde büyük ilgi gördü. Binlerce şiirini ezbere okuyabilecek kadar güçlü bir hafızaya sahip olan usta ozan, yalnızca şiir söylemekle kalmadı; halk kültürünün yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda da önemli görev üstlendi. Sazı ve sözüyle Anadolu insanının duygu ve düşüncelerini dile getiren Coşkun, halk edebiyatının yaşayan hafızası olarak kabul edildi. Eserlerinde vatan sevgisi, milli birlik ve beraberlik, ahlak, kardeşlik, dürüstlük, insan sevgisi ve toplumsal dayanışma gibi temaları işleyen Âşık Talibi Coşkun, sade ve anlaşılır dili sayesinde halkın gönlünde ayrı bir yer edindi. Şiirlerinde hem Anadolu insanının yaşamını hem de dönemin sosyal ve kültürel yapısını ustalıkla yansıttı. Türk halk edebiyatının önemli isimlerinden Âşık Talibi Coşkun, 12 Mart 1976 tarihinde Ankara'da geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Ardında yüzlerce şiir, destan ve unutulmaz eser bırakan halk ozanı, bugün de Türk halk şiirinin önemli temsilcileri arasında gösteriliyor. Sivas'ın yetiştirdiği kültür ve edebiyat değerlerinden biri olan Âşık Talibi Coşkun, güçlü hafızası, doğaçlama şiir yeteneği ve milli duyguları yansıtan eserleriyle aradan geçen yıllara rağmen unutulmuyor. Geride bıraktığı kültürel miras, Türk halk edebiyatının en kıymetli hazineleri arasında yaşamaya devam ediyor.